Uçurtma yelken, klasik yelkene karşı

Parafoil'ler yıllardan beri yamaç paraşütçüleri, sörfçüler ve kaykaycılar tarafından kullanılıyor. İlk kez bu sene büyük bir yük gemisi, makinelerine ek olarak kocaman bir parafoil ile Atlas Okyanusu'na açıldı. Böylece uçurtma yelkenlerin özel tekneler dışında büyük gemiler tarafından da kullanılmasının yolu açıldı. Önümüzdeki yıllarda çok hızlı bir gelişim göstereceği öngörülen uçurtma yelken teknolojisi klasik yelkene meydan okuyor.

Kıvanç ÖZDAL

Uçurtma, çocukluğa dair bir kelime gibi. İki çıta haç şeklinde birleştirilip kağıt ya da kumaşla kaplandıktan sonra uzun bir kuyruk ve kontrol ipi eklenince uçmaya hazırdır artık.

Çocukken öğrenilen bu tarif belki de bir hava aracı yapmanın en basit yoludur. Sonuçta uçurtma havadan daha ağır ve manevra kabiliyeti olan tıpkı uçak ya da helikopter gibi bir hava aracı.

Çin arşivlerine göre M.Ö. dördüncü yüzyılda Çinliler uçurtma uçuruyorlardı. Halen Uzakdoğu'da özellikle Çin ve Japon kültüründe uçurtmanın özel bir yeri vardır. Bundan iki bin yıl önce Çinli ve Asyalı balıkçılar kayıklarında uçurtma uçurarak rüzgardan faydalanıyorlardı. Polinezyalı yerliler de Çinliler gibi uçurtmayı kayıklarını denizde hareket ettirmek için kullanırlardı.

Marco Polo Seyahatnamesi'nde Çinlilerin bir insanı kaldırabilecek büyüklükte uçurtmalar yaptıklarını yazar. Seyahatname'de, Samoa Adaları'ndaki yerlilerin kanolarıyla yol yapmak için uçurtma kullandıkları da yazar.

Avrupa'daki belgeler ise ilk uçurtmaların Avrupa semalarında 12'nci yüzyıl civarında görülmeye başlandığını söylüyor. Yüzyıllar boyunca batı, uçurtmayı basit bir çocuk oyuncağı olarak görmüştü. Bilim ve teknik alanında her konuda sıçrayış yaşayan Avrupa'da 18'inci yüzyıla gelindiğinde uçurtmalara karşı bakış açısı daha pragmatik bir hal almaya başladı. Uçurtmalar askeri ve bilimsel amaçlar için geliştirilmeye başlandı.

Manş'ı uçurtmayla geçen Amerikalı

Savaşlarda uçurtmanın kullanılabileceği fikrini ortaya atan kişi, Samuel Franklin Cowdery idi. Bu maceraperest Amerikalının icadı "Cody War - Kites"lar (Cody Savaş Uçurtmaları) Birinci Dünya Savaşı'nda İngiliz askerleri tarafından balonların yerine kullanıldı.

Cowdery'nin 18'inci yüzyılın sonunda Avrupa'ya gelişi ise hayli ilginç bir hikaye... Franklin Cowdery, eşi Maud Maria Lee ile birlikte ABD'yi dolaşıp kovboy temalı gösteriler yaparak hayatını geçirirken bir Avrupa turnesine çıkar. İngiltere'ye gelen çift, bir müzikholde düzenli gösteriler yapmaya başlayınca buraya yerleşirler.

1800'ün sonlarında İngiltere'deki ismiyle Cody, uçurtmalarla ilgilenmeye başladı. Yaptığı iki katlı uçurtmalar bir insanı taşıyacak kuvvetteydi. Uçurtmalarını daha sonra gösterilerinde de kullanmaya başladı. Uçurtmaların ne kadar büyük taşıma gücüne sahip olabileceğinin farkında olan Cody, 1903'te kayığı ve uçurtmasıyla Manş denizini geçerek tarihte bir ilke imza attı.