Dalgayla dalga geçen alet
Bu kadar parayı gözden çıkardık, sallanmasın efendim, diyorsanız doğru yazıyı okuyorsunuz. Bu yazıyı okuduktan sonra yüklüce bir miktar paraya daha kıyarsanız, tekneniz sallanmayacak.

Bu ay dersimiz, dalgayla nasıl dalga geçilir. Denizin şakası olmaz falan demeyin. 1977 yılında Voyager uzay aracına dünyadaki değişik sesleri yükleyip bilmemkaç ışık yılı öteye gönderen teknoloji denizle dalga geçmesin de kim geçsin! Konuya girmeden önce şunu belirtmek isterim ki Voyager denilen araç hâlâ uzayda bizden selam götürecek birilerini aramaya devam ediyormuş ve 20.000 yılına kadar yolculuğuna devam edecekmiş. Beni aşan konular olduğu ve şiirlerden şarkılardan bizim köşe kabareye döndüğü için daha fazla yazamayacağım. Merak edenler araştırsın. Ben size tüyoyu verdim.
Efendim, yüzbinlerce veya milyonlarca dolar bir tekneye harcamışsınız. Her türlü teknoloji ile yükünü tutmuş bu gemiciğinizin sallanmasını ister misiniz? Veya eşiniz ‘Beni tutuyor’ derse çıldırmaz mısınız? Hava biraz sertleşince veya dalga yandan geliyorsa seyirden mahrum kalmak, bir tekne sahibi için ne kadar gurur kırıcıdır, hiç düşündünüz mü? Koyda demirli, hafif hafif uyuklarken babasının tarlasına girer gibi gaz kesmeden gelen bir öküzün dalgasıyla dürtülmek ne kadar çaresiz bir durumdur. Teknenin boyu kısaldıkça sallantıdan mütevellit sorunların listesi uzamaya başlar. Dökülen içkiler, yemekler… Kafayı gözü vurmalar… Çarpan kapılar, sallanan şişeler, tiklerin üstüne dökülen meşrubatlar… Hele o esnada tuvalette yakalandıysanız iş komple tuvalet temizlemeye kadar gidebilir (En kötüsü de misafirlerden birinin teknenin ortasına istifrağ etmesidir).
Bu kadar parayı gözden çıkardık, sallanmasın efendim, diyorsanız doğru yazıyı okuyorsunuz. Bu yazıyı okuduktan sonra yüklüce bir miktar paraya daha kıyarsanız, tekneniz sallanmayacak. Niye yüklüce, tadımızı kaçırma, demeyin. Teknoloji yeni. Şimdilik bu teknolojiye sahip olmak için biraz sallanacaksınız ama sonra dineceksiniz.
Seakeeper Gyro (Cayro), yalpa önleyici denge sağlama teknolojisinin en son ürünü. Şimdi teknik izahatlarını da vereceğim bu ürünün, gözünün üstünde kaşı varmış gibi muhabbetlere girmemenizi rica ediyorum. Bütün testleri yapılmış ve bir yıl önce piyasaya sürülmüş Cayro, aslanlar gibi çalışıyor. Bu kadar incelememe rağmen, hatta yazacağım diye İngilizcesinden sonra Türkçesi ile sağlama yapmama rağmen, aletin çalışma prensibine hâlhala Fransızım. Anlar gibi oluyorum ama yine de ‘nasıl oluyor ulen’ diye insanın aklında bir soru işareti kalıyor. Hızlı bir manevra ile bu ürünü bünyesine katan sevgili arkadaşım Marina Deniz Araçları’nın sahibi Deniz’e bizlere yeni bir masraf kapısı açtığı için sitemlerimi sunarak bu mucize ürünün teknik detayları ile sizi başbaşa bırakıyorum. Yazmayacağım dedim ama yazımın sonunda bu Voyager uzay aracı ile ilgili bir not vereceğim, okumadan geçmeyin.
“Hepimiz dönen kapak prensibini biliriz. Ne kadar çok hızlı dönerse kapak o kadar dikey durumda durabilir. Dönme durduğu anda ise kapak düşer. Kapak dönme esnasında merkez ekseni yeterli hıza ulaştığı anda dünya merkezi ile aynı eksene gelir ya da yatay düzleme dik bir duruma gelir. Seyir esnasında veya tekne demirli iken yalpayı fiilen ortadan kaldıran sistem, moment kontrollü bir cayroskop. Diğer denge sabitleyici sistemler tekneye uygulanan moment ayarı belirli bir deniz şartına göre sabitlenmişken, Seakeeper Gyro sensörler ile teknenin su üzerindeki duruşunu algılayarak, teknenin o anki durumuna göre moment ayarı oluşturuyor ve uyguluyor. Diğer cayro sistemlerine oranla daha az enerjiye ihtiyaç duyan Seakeeper Gyro, sürekli çalışma durumunda 1,5 kw'lık güçle dakikada 10 bin dönüş yaparak, 3,5 tonluk bir kuvvet yaratıyor; gövdeye iki tonluk yatay ve dikey torklar uygulayarak tekneyi stabil konuma getiriyor. Her boy tekneye montajı, yapım öncesi veya yapım sonrasında kolaylıkla yapılabiliyor ve teknenin istenilen herhangi bir yerine takılabiliyor. Yaklaşık 450 kilo ağırlığa sahip Gyro'nun yıllık bakımı da sadece vakumun kontrol edilerek yenilenmesinden ibaret…”
Voyager uzay aracına o zamanki Birleşmiş Milletler başkanının konuşması dahil birçok ses kaydı yüklenmiş. Her ülkenin dilinde selamlaşmalar kayıt edilmiş ve bu konuşmalar yüklenmiş. Uzayın karanlıklarında bir medeniyet Voyager’ı bulursa, bu kayıtları belki çözer ve dünyadan haberleri olur maksadıyla yapılan bu çalışmadaki Türkçe kayıt şu şekilde: “Sabah şerifleriniz hayrolsun efendim…” İnşallah bu kayıtlar yecüc mecüclerin eline geçmez diye dua etmekten başka çare yok.