10 Soruda İlk Yardım! Yelkencilik, tehlikeli sporlar sınıfına giriyor, motoryatçılık için de riski yüksek bir keyif diyebiliriz. Bu yüzden, denizcilerin ilk yardım konusuna hakim olması büyük bir öneme sahip.

Yardımseverliğiyle meşhur olan Türkler, herhangi bir eğitim olmaksızın her kazazedeye yardım elini uzatır. Fakat akla gelmez ki, yanlış müdahale zaman zaman ölümle sonuçlanabilir. Bu yüzden, ilk yardımın eğitim gerektiren bir konu olduğunu, daha da önemlisi her teknede bir ilk yardım ekipmanının bulundurulması gerektiğini bilmek gerekiyor. Son yıllarda yaşanan en büyük yelken kazası diyebileceğimiz Cengiz Düşünceli’nin yaşadıkları, ilk yardımın hayat kurtarabileceğinin gerçek bir kesiti. (2008 Shop & Miles Cup’ta Cengiz Düşünceli’nin boynuna halat dolanmış ve Bodrum Deniz Kurtarma Derneği’nin ilk müdahalesi ve hızla hastaneye ulaştırılması sayesinde Düşünceli yaşama dönmüştü.) Unutmamak gerekir ki, bugün hayatta olmasının en önemli nedeni, ilk müdahalenin doğru zamanda, doğru bir şekilde yapılmış olması.

Kıyıya yakın durumlarda ilk yardımın önemi nedir?
İsminden de anlaşılacağı üzere ilk yardım; herhangi bir kaza, ani rahatsızlık ya da önceden var olan bir rahatsızlığın tekrar ortaya çıkarak daha da kötü bir hale gelmesini engellemek anlamına gelir. Bu, güneş yanığı ya da deniz anası gibi basit yaralanmalardan, boğulma ya da kalp krizi gibi daha hayati önem taşıyan tehditlerin tamamını kapsar.

Bir motoryatla kıyı seyrinde ya da yelken yarışlarında, sağlık yardımı alabileceğiniz bir kurumdan sadece bir iki saat uzakta olacağınızdan, ciddi bir durumda sizin yapmanız gereken en önemli şey, hastanın en az zararla buraya ulaştırılmasını sağlamaktır. Olası rahatsızlıkların listesi sonsuz olmakla beraber, her durumda yapabileceğiniz bir şeyler mutlaka vardır. Fakat bu “şeylerin” bir uzman ya da ilk yardım eğitimi almış biri tarafından yapılmasına dikkat etmek gerekiyor.

İlk yardımın amaçları neler?
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, yaşamsal fonksiyonların sürmesini sağlamak, hastanın / yaralının durumunun kötüye gitmesini önlemek, iyileşmeyi kolaylaştırmak.

İlk yardım ne kadar fark yaratır?
İlk yardım ölümle yaşam arasındaki farkı yaratabilir. Zararsız gözüken denize adam düşmesi durumu, doğru müdahele edilmemesi halinde kolaylıkla hipotermi ve ölümle sonuçlanabilir. Hatta belirtileri doğru tanımlanamazsa şok bile öldürücü olabilir. Burada önemli olan komplikasyonları oluşmadan önce tahmin etmek ve hızlı bir şekilde müdahelede bulunmaktır. Vücut; sokma, yanık, ısırık, yumuşak doku yaralanmaları gibi durumlara reaksiyon gösterir ve kızarıklık, kaşıntı, şişme, yanma gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Eğer belirtilerin önüne erken bir safhada geçilirse, on güne kadar rahatsızlık verebilecek olan bu kompikasyonların önüne geçilebilir ya da etkisi nispeten azaltılabilir. 

Bu görevi kim üstlenmeli?
İlk yardım konusunda eğitim almış biri olmadan denize açılmak akıllıca bir iş değildir, dolayısıyla her kaptanın bu konuda belge verebilecek bir kurumdan eğitim alması en mantıklı çözümdür. Kaptanın kendisinin problem yaşaması durumunda müdahele edebilecek eğitimli ikinci bir kişi olmalıdır ya da en kısa zamanda karaya ulaşmaya çalışmalıdırlar. Unutulmamalı ölümlerin büyük bir çoğunluğu yanlış müdahaleden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden denizde veya karada acil yardım ekiplerini çağırmak en doğrusudur. Eğer denizdeyseniz, Hudut ve Sahiller Sahil Genel Müdürlüğü’nün Telesağlık Hizmeti’nden yararlanabilirsiniz. (0212 444 83 53 – www.telesaglik.gov.tr) Karadaysanız da 112 Acil Servis’i aramayı ihmal etmemelisiniz.

Bir teknede en sık meydana gelen yaralanmalar nelerdir?
Yumuşak doku yaralanmaları en sık rastlanan durumdur. Bunlar her zaman meydana gelebilecek çarpmalar, şişmeler ve morarmalardır. Ayrıca makine ya da egzosla temas, sıcak içeceklerin dökülmesi, halatların eldivensiz kullanılması ve tabii ki rüzgarın serinliğinden dolayı uzun süre hissetmediğimiz güneş yanıkları da sık rastlanan durumlar. Ayrıca toz, parçacık ya da böcek gibi yabancı maddeler de göze kolaylıkla kaçabilir. Kesik ve sıyrıklar, sokma ve ısırıklar da bir teknede en sık rastlanan yaralanmalardır.

Motoryat ve yelkenli teknelerde karşılaşılan kazalar farklı mı?
Genel olarak aynı. Fakat yelkenli tekneler donanım olarak farklılık gösterdiğinden yaralanma olasılığı daha yüksektir. Örneğin kafayı bumbaya çarpmak çok sık karşılaşılan kazalar arasında. Öte yandan yelken yarışlarında, hızlı ve çevik olacağım derken yaşanan kazalar da bir hayli fazla.

Bunlara nasıl müdahele etmeliyiz?
Her sorunun farklı bir çözümü olduğunu unutmamak gerekiyor.

Devamı Motor Boat & Yachting Mayıs sayısında...