Var mı? Var.

Dekoratif yangın merdiveni haberini görmüşsünüzdür. Zamanında çok güldüğümüz ahşap yangın merdiveninden sonra, herhangi bir yerinden girişi bulunmayan bu ucube bir kez daha ağlanacak halimize gülmemize neden oldu. Peki, denizde durum ne?

Binayı kontrole gelen mühendis sorar “Yangın merdiveni var mı?” müteahhit gururla yanıtlar “Var tabii”. Hiçbir işe yaramayan ne girişi ne çıkışı olan yangın merdiveni binanın bir cephesini süslemektedir ve binaya ruhsat verilir. Bu haber gazete, tv ve internette yer aldı hepimizi güldürdü. Daha önce de ahşap yangın merdiveni haberine gülmüştük, iki haber de Karadeniz’den olunca oralı arkadaşlar bozulmuşlar bu işe “Ne yani yalnız burada mı var sanıyorsunuz?” diye sitem ediyorlar. Hayır, sadece orada yok, her yerde var bu tip görüntüsü olan ama işe yaramayan zorunlu donanım örnekleri. Ya denizdeki örneklere ne demeli?

Güverte tahliye flanşı

Ticari yatlarda zorunlu olan bu donanımın temel görevi, pis su tanklarını yanınıza yanaşacak bir tekneye ya da uygun bir iskeledeki sisteme kolayca boşaltmaktır. Pis su tankları bir hatla güverteye yönlendirilir ve söz konusu flanşa bağlanan bir vidanjörle çekilir ve denizler temiz kalır. Liman görevlisi kaptana sorar “Var mı?” kaptan gururlu “Var tabii”. Bakar görevli, var sahiden, var da altı boş, hiçbir yere bağlı değil, öylece duruyor güvertede, o binadaki yangın merdiveninden farksız.

Can salı

Hayatında bir kez olsun tekneyi terk kararı vermiş bir kaptanın teknesine uğrayın, can salı her an kullanıma hazır, bakımları yapılmış en uygun yerde alesta beklemektedir. Ama bu durumu hiç yaşamamış olan büyük çoğunluk can salına boş masraf kapısı ve ayak altında rahatsızlık veren donanım muamelesi yapar. “Var mı?” “Var”, kıç tarafta bir kapak açılır, halat rodaları, bidon, huni vb malzemelerin altından zor bela görünmektedir. Etiketini görmek ister görevli bakımı yapılmış mı diye, kaptan nazlanır “Var işte hocam görüyorsun, şimdi onu oradan çıkartmak bir dünya iş, bak bakım faturası burada.” ikna olur görevli. Demez ki can salı bu sana lazım olduğunda oradan çıkarana kadar üç ölü verirsin, onun yeri orası değil.

Can yelekleri

Uzun seyirlerde ya da gece seyrinde sürekli giyili olması gereken bu donanımla ilgili rakamlar, otomobillerdeki emniyet kemeri istatistikleri gibi; kullanılsa ölümle sonuçlanan pek çok kaza daha hafif atlatılabilecekmiş. Bırakın seyir yaparken can yeleği giymeyi teknede nerede olduğunu bilmeyen çok tekneci tanıyorum. Hele çocukların can yeleği giymeden seyir halindeki teknede koşturmaları anlaşılır gibi değil. Bu donanımda da sörveye faturasını göstererek varlığını kanıtlamanız yeterli, artık can yelekleri hangi kamarada, hangi yatağın altında, üzerine neler atılmış Allah bilir.

Barometre-termometre- hidrometre

Barometre düşer, Termometre yükselirse rüzgar güneyden beklenir. Tabi eğer çalışıyorsa. Denizcilikte meteoroloji bilgisi çok önemli meteorolojik tahmin-yorum vs yapmak için de bu aletler. Teknede bulundurmak zorunlu diye bir şekilde göstermelik temin edilir, çalışmaz ama görüntüsü sağlamdır Allah için. Ahşap kaidesi içinde gömme üç yuvarlak cisim, pirinç görünümlü plastikten mamul işe yaramaz. Var mı? Var.

Görüntüsü tamam ama işlevi olmayan zorunlu donanımla ilgili daha pekçok örnek verilebilir, bunlara da gülecek miyiz? Hele sadece bu yüzden eş, dost, arkadaş birini kaybedersek.
Denizde başına bir şey gelmemişler bu tip acil durum donanımlarına karşı iyice duyarsız oluyor. Tabii denize fazla insan çıkmaması deniz kazaları istatistiklerini alt seviyelerde tutuyor, daha az kaza haberi duyuyoruz vs bu da duyarsızlığı etkiliyor. Hep lafını ettiğimiz denizcilikte gelişmiş ülkelerde durum farklı haliyle, onlarda makineyi çalıştırmak, palamarı çözmek kadar standarta bağlanmış durumda emniyet donanımını işler halde tutmak. Yılların teknecisi bir dolu arkadaşımızın bir kez olsun tekneyi terk ya da denize adam düştü antrenmanı yapmamış olması övünülecek bir durum değil. Yine de yangın merdiveni çok komik olmuş, elimize sağlık.