SERİN SEYİR

Sıcak günlerde, bol cama sahip ve GRP ile üretilmiş tekneler sera etkisi yaratır. Peki böyle bir ortamda serinlemek için hangi klimayı kullanmalısınız?

Deniz tipi klimaların çalışma prensipleri nelerdir?
Sistemin temeli ısı transferine dayanıyor. Vantilatör bağlanmış ancak kapısı olmayan bir buzdolabı düşünün! Tekne içindeki sıcak hava, boru ve plakalardan oluşan ve içinde soğutulmuş gaz veya tatlı su bulunan bir petek üzerinden geçirilir. Petek içindeki soğutucu sıvı, tekne iç ortamındaki havanın üzerindeki ısıyı alarak soğutur. Çevrimi sırasında soğutucu eşanjörden geçerken taşıdığı ısıyı transfer eder. Üç farklı tür deniz tipi klima sistemi vardır: Split veya paket doğrudan genleşmeli (DX) ve soğuk su sirkülasyonlu.

DX sistemleri nasıl çalışır?
İki DX sisteminde de çevrim bir kompresörle başlar (bunların çoğunluğu pistonludan çok rotatif türdendir). Kompresörün basıncını yükseltmesiyle ısınan gaz, geniş bir borunun içinden geçen daha ince bir boruya yöneltilir. Eşanjör olarak da tanımlanan geniş tüpün içinden deniz suyu geçer ve devrenin sonunda bir bağlantı parçasından tekne dışına, yani denize tahliye edilir. Soğutucu gazı taşıyan ince boru eşanjörden çıkarak (split sistemlerde bakır borular yoluyla) evaporatöre yönelir. Soğutucu gaz evaporatöre ulaştığında bir genleşme valfinden geçerek basınç kaybeder. Bu durum gazın daha da soğutacak şekilde genleşme ve buharlaşmasını sağlar. Soğuk gaz, borulardan oluşan ikinci bir eşanjörden geçer. Bu eşanjörün üzerinden, bir fan yardımıyla, geçirilen hava ısı kaybeder ve soğutulmuş olarak kamara içine üflenir.  

Soğuk su sirkülasyonlu sistemlerin farkı nedir?
Kompresör işlevinin ilk adımı, basıncı düşürülen gazın genleşerek soğuduğu noktaya kadar aynıdır. Ancak bu noktada gaz eşanjörden geçerken soğutulan hava değil tatlı sudur. Soğutulmuş su genellikle makine dairesinde bulunan soğutucudan, bir pompa yardımıyla, izole edilmiş borulardan geçirilerek hava soğutuculara gönderilir ve geri dönüşüyle çevrim tamamlanmış olur. Bu hava soğutucular, soğuk su boruları üzerinden geçirdikleri havayı soğutarak yaşam alanlarına üflerler. Gaz, tatlı su soğutucusundan çıkarak, deniz suyuyla soğutulacağı eşanjöre gelir. Buradan kompresöre giderek çevrimine yeniden başlar. İki eşanjör ve kompresör genel olarak tek bir ünite halinde üretilir ve soğutucu grubu olarak tanımlanır.

Devamını Motor Boat & Yachting mayıs sayısında okuyabilirsiniz.