Gürültüsüz güç devrimi

Sleipner’in yeni Hibrit Güç Merkezi, bir dizel jeneratörün sunduğu tüm gücü, ağırlık, gürültü ve egzoz dumanı gibi dezavantajlar olmadan sağlıyor.

Büyük bir motoryat kullanmanın ironisi, tekne bir çift güçlü dizel ana makineyle sevk edilse bile diğer tüm yardımcı sistemlere elektrik sağlamak için en az bir jeneratöre daha ihtiyaç duymanızdır. Bu da seyir hâlindeyken üç, hatta dört dizel motorun aynı anda çalışması anlamına geliyor. Üstelik demirdeyken jeneratörlerin yarattığı sürekli gürültü ve egzoz dumanı, ulaşmak için uzun yollar kat ettiğiniz o bakir koyun keyfini ciddi şekilde gölgeleyebiliyor.

Artık bu sorun, Norveçli denizcilik teknolojileri firması Sleipner’in sunduğu yeni çözüm sayesinde tarihe karışacak gibi görünüyor. Sleipner HPC (Hybrid Power Centre) adı verilen sistem, ana makinelerin güç çıkışlarından beslenen bir çift 48V DC “süper jeneratör”, üretilen enerjiyi depolayan bir akü bankası, sistemi yöneten bir Akıllı Güç Kontrol ünitesi ve tüm süreci kontrol etmeyi sağlayan kullanıcı dostu bir arayüzden oluşuyor.

Bu yaklaşımın kendisi yeni olmasa da, ilk kez tek bir üretici teknenin manevra pervanelerinden ve stabilizatörlerinden, güç üretimi ve yönetim sistemlerine kadar her şeyi tek çatı altında toplayan tam entegre bir sistem geliştirdi. Tekne sahibinin kendi ihtiyaçlarına göre dışarıdan tedarik edebileceği akü bankası haricindeki tüm bileşenler Sleipner tarafından üretiliyor.

Sistemin kalbinde, iki adet 48V PTO jeneratör yer alıyor. Bu üniteler, 25-120 Nm tork aracılığıyla tüm büyük marin dizel makine markalarının standart güç çıkışlarına uyumlu şekilde tasarlandı. Sleipner’in elektrikli manevra pervanesi motorlarıyla benzer bir iç yapıya sahip olan bu jeneratörler, ana makinelerin ürettiği fazla torku kullanarak elektrik üretiyor.

Verimlilikleri oldukça yüksek; motorlar rölantide çalışırken bile her biri 5 kW’a kadar enerji üretebiliyor. Seyir devrindeyse bu değer her bir motor için 25 kW, toplamda 50 kW seviyesine ulaşıyor. Bu da güçlü bir 100 kWh lityum akü bankasının yaklaşık iki saat içinde şarj edilebilmesi anlamına geliyor.

Yüksek bir güç üretimi, doğası gereği belirli bir miktar istenmeyen ısı oluşmasına neden oluyor. Fakat entegre su soğutma sistemi, ünitelerin ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlıyor. Dahili invertör ve kontrol ünitesi ise üretilen enerjinin dengeli bir şekilde yönetilmesini mümkün kılıyor; bu sayede güç, doğrudan 48V sistemleri beslemek için kullanılabildiği gibi akü bankasını şarj etmek için de yönlendirilebiliyor.

Sistemi tersane çıkışı opsiyon olarak sunan ilk üreticilerden biri Numarine oldu. Numarine tarafından “Mk2 Super Silent Pack” adıyla sunulan bu çözüm, markanın yeni 88 feet keşif sınıfı yatı 27XP modelinde, klima ve stabilizatörler çalışır durumdayken dahi jeneratör kullanmadan, tamamen sessiz bir demirleme deneyimine olanak tanıyor. Avantajlar yalnızca geceyle sınırlı değil. Gündüz de havuzlukta yemek yerken ya da yüzerken, jeneratör gürültüsü ve egzoz kokusu olmadan daha keyifli bir deneyim sunuyor.

Akıllı yaklaşım

Numarine, bu imkânı sağlamak adına tekneyi 92,8 kWh kapasiteli Lityum Demir Fosfat (LiFePO4) akü bankasıyla donatmış ve bunu Sleipner’in Hibrit Güç Merkezi’ne entegre etmiş. Ayrıca teknede, 48V DC baş ve kıç iticilerle birlikte elektrikli kavisli kanat stabilizatörleri de içeren eksiksiz bir Sleipner dinamik sistem paketi yer alıyor. Bu yapı, verimliliği maksimum seviyeye çıkarıyor, çünkü PTO jeneratörler sistemlerin tamamını doğrudan besleyebiliyor. Aynı zamanda hidrolik sistemlerin getirdiği ekstra ağırlık ve karmaşıklık ortadan kaldırılmış oluyor.

Hardtop üzerinde konumlandırılan 5,6 kWp güneş panelleri ise aküleri destekleyerek, teknenin demirde sessiz modda kalma süresini daha da uzatıyor.

Çoğu teknede, demirde ana makineleri çalıştırma ihtiyacını ortadan kaldırmak için hâlá konvansiyonel bir jeneratöre ihtiyaç duyuluyor. Ancak bu sistem, jeneratörün çalışma saatlerini, yakıt tüketimini ve bakım periyotlarını ciddi ölçüde azaltarak hem misafirler hem de mürettebat için önemli bir konfor avantajı sağlıyor. Ayrıca daha küçük ve hafif jeneratörlerin tercih edilmesine olanak tanırken, akülerin daha öne konumlandırılmasıyla ağırlık dağılımını da iyileştiriyor.

Sistemin bir diğer kritik fonksiyonu ise, enerjiyi en çok ihtiyaç duyulan noktaya önceliklendirme yeteneği. Örneğin, gece boyunca akü rezervleri tükenmiş olsa bile sabah dar bir alandan çıkmak için manevra pervanelerine ihtiyaç duyulduğunda, sistem su ısıtıcısı veya stabilizatörler gibi daha az kritik ekipmanlara giden enerjiyi geçici olarak kesebiliyor. Tüm bu süreçler, akıllı HPC Controller ve sonradan genişletilebilen modüler akıllı anahtarlar aracılığıyla otomatik olarak yönetiliyor.

Karar

Joystick kontrolü, sanal çapa ve sıfır süratte stabilizasyon gibi yeni teknolojilerin yaygınlaşması, teknelerdeki enerji ihtiyacını her geçen gün artırırken aynı zamanda gürültü, emisyon ve yakıt tüketimini azaltma baskısı da aynı hızla büyüyor. Daha önce hidrolik iticiler ve stabilizatörler ile sürekli çalışan dizel jeneratörleri tercih eden 60–90 feet segmentindeki tekneler için Sleipner’in yeni HPC sistemi, artık gerçek bir alternatif sunuyor.

Hidrolik sistemlerin yerini 48V elektrikli çözümler, dizel jeneratörlerin yerini ise PTO tabanlı süper jeneratörler ve akü bankası aldığında tekne sahipleri, yüksek manevra kabiliyeti, tam stabilizasyon ve bol enerji erişimi gibi avantajları, klasik sistemlerin getirdiği dezavantajlar olmadan deneyimleyebiliyor.

Bu yeni sistemi tersane çıkışı opsiyon olarak sunan ilk üretici Numarine olsa da, Sleipner’in bu sonbaharda yapacağı resmi tanıtımın ardından sektörde hızla yaygınlaşması sürpriz olmayacak.