Temiz denizler için sorumluluk zamanı

Yat sahipleri için atık yönetimi yalnızca çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda yasal bir zorunluluk. Mavi Kart sistemi ve MARPOL düzenlemeleri, denizlerin korunması için uyulması gereken kuralları net şekilde ortaya koyuyor.

Denizlerimizi temiz tutmak hepimizin sorumluluğu; ancak yat sahipleri için bu konuda yasal zorunluluklar da bulunuyor. Uluslararası MARPOL kuralları doğrultusunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın düzenlediği 9 Eylül 2022 tarihli ve 2022/14 sayılı “Denizcilik Atıkları Uygulaması Hakkında Genelgesi” ile bu yükümlülükler detaylandırılmış ve “Mavi Kart Sistemi” uygulaması başlatılmıştır. Genelge, 400 GRT altında olup atık üretecek donanıma sahip tüm tekneleri kapsayacak şekilde kaleme alınmıştır. Dolayısıyla özel tekneler, özel yatlar ve ticari yatlar MKS kapsamında yer almaktadır.

PEKİ, BU ATIKLAR NELERDİR?

Banyo, lavabo ve tuvalet sularını içeren pis sular; yağ ve yakıt kalıntılarını içeren sintine suları; çöp, cam, plastik ve metallerden oluşan katı atıklar… Bu atıkların hiçbiri kesinlikle denize bırakılmamalıdır. Yetkili atık alım merkezlerine teslim edilmeli, yapılan işlemler teslim belgeleriyle birlikte Mavi Kart’a kaydedilmelidir. Bu nedenle yat sahiplerinin yasalara uygun hareket etmesi ve ilgili prosedürleri eksiksiz yerine getirmesi büyük önem taşır. Bu doğrultuda, yukarıdaki genelge kapsamında yatlarla ilgili konuları belirli başlıklar altında aşağıdaki gibi detaylandırabiliriz;

1. Mavi Kart Sistemi (Türkiye için);

• Türkiye’de yat sahiplerinin Mavi Kart sistemiyle atıklarını kayıt altına alması zorunlu hale getirilmiştir.
• Mavi Kart, tekneden kaynaklanan atıkların (pis su, sintine suyu, katı atıklar) yetkili alım tesislerine verilmesini takip eden bir sistemdir.
• Atık su tanklarının doluluk oranı bu sistemle takip edilir ve belirlenen limitleri aşmadan boşaltılması gerekir.

2. Atıkların Doğru Noktalara Boşaltılması;

• Pis su (gri ve siyah su): Denize doğrudan boşaltılması yasaktır. Yalnızca belirlenmiş atık toplama noktalarına veya atık alım gemilerine verilmelidir.
• Sintine suyu: Yağ ve yakıt kalıntıları içerebileceğinden denize bırakılması yasaktır. Yetkili alım tesislerine teslim edilmelidir.
• Katı atıklar (çöpler, plastik, cam, metal atıklar): Denizlere bırakılmamalı ve uygun şekilde atık toplama noktalarına ulaştırılmalıdır.

3. Cezalar ve Yaptırımlar;

• Atıklarını denize bırakan yat sahipleri Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında ciddi para cezalarıyla karşılaşabilir.
• Tekrar eden ihlallerde ceza miktarı katlanmakta, hatta liman ve bağlama izinlerinin iptaline kadar gidebilmektedir.
• Denetimler Sahil Güvenlik, Liman Başkanlıkları ve Çevre Bakanlığı yetkilileri tarafından yapılmaktadır.

4. Atık Yönetimi İçin Alınması Gereken Önlemler;

• Teknenin boyutlarına bağlı olarak yeterli kapasitede sabit veya seyyar pis su tankı bulundurulmalıdır.
• Atık alım tesisleri seyir planına göre önceden belirlenmeli ve belirli rotalarda bu tesislere atık teslimi için uğranılmalıdır.
• Mavi Kart’ın atık boşaltım işlemleri kaydedilerek güncelliği sağlanmalıdır.
• Yat sahiplerinin denizcilik kurallarına hakim olması, mürettebat/misafirlerine de bu kurallar hakkında bilgi vermesi gerekmektedir.

Temiz denizler için yat sahiplerinin bu kurallara uyarak denizlerimizi ve çevremizi korumalarının yanında ciddi cezai yaptırımlardan da kaçınmış olacaklardır.